prof. dr hab. Kamila Budrowska

Profesor zwyczajny na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Białymstoku; pomysłodawczyni i kierownik Katedry Badań Filologicznych nad Cenzurą PRL i Edytorstwa, wcześniej – Ośrodka Badań Filologicznych nad Cenzurą PRL; zainteresowania naukowe: edytorstwo naukowe, edytorstwo cyfrowe, inedita zatrzymane przez cenzurę, cenzura wobec literatury pięknej w latach 1945 – 1989, literatura kobieca.

W 1994 r. z wyróżnieniem ukończyła studia na kierunku „Filologia polska” w ówczesnej Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku, pisząc pracę magisterską pod kierunkiem prof. dr hab. Jolanty Brach – Czainy. Stopień doktora nauk humanistycznych uzyskała w 2000 r. na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu na podstawie dysertacji Obraz kobiety w prozie polskiej po roku 1989, napisanej pod kierunkiem prof. dr hab. Krystyny Jakowskiej. Stopień  doktora habilitowanego z dziedziny literaturoznawstwa  uzyskała w 2010 r. w Instytucie Badań Literackich PAN. W 2015 r. na wniosek Rady Naukowej Instytutu Badań Literackich  PAN otrzymała tytuł profesora nauk humanistycznych.

Jest autorką książek: Kobieta i stereotypy. Obraz kobiety w prozie polskiej po roku 1989 (2000); Literatura i pisarze wobec cenzury PRL. 1948-1958 (2009); Zatrzymane przez cenzurę. Inedita z połowy wieku XX (2013);  Studia i szkice o cenzurze w Polsce Ludowej latach 40. i 50. XX wieku (2014), autorką ponad 80 artykułów w czasopismach literaturoznawczych i książkach zbiorowych, redaktorem kilku monografii zbiorowych oraz redaktorem naukowym dwóch serii wydawniczych: Badania Filologiczne nad Cenzurą PRL oraz Cenzura w PRL. Archiwalia.  

Uczestniczyła w stażach naukowych w kraju i za granicą. W 2001 r. odbyła roczny staż naukowy w Instytucie Badań Literackich PAN pod kierownictwem prof. dr hab. Janusza Maciejewskiego z zakresu edytorstwa i tekstologii dzieła literackiego. W 2003 r. uzyskała krajowe stypendium wyjazdowe przyznane przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej, którego opiekunem naukowym była prof. dr hab. Alina Brodzka – Wald.  W ramach programu Erasmus wyjeżdżała w 2012 r. na Łotwę, na zaproszenie Centre for Russian Central East European Studies w 2014 r. –  do Wielkiej Brytanii (Uniwersytet w Glasgow), na zaproszenie Uniwersytetu Pazmany w Budapeszcie w 2015 r. na Węgry, a w ramach programu  Erasmus+  przebywała w Bułgarii, na Uniwersytet Cyryla i Metodego w Tyrnowie Wielkim (2016).

W latach 1999 – 2017 uczestniczyła w kilku projektach badawczych, dwa razy jako kierownik projektu. W okresie 2006 r. – 2009 prowadziła grant nr H 01C 018 3: Zapis na tekst. Pisarze wobec cenzury PRL przyznany przez Ministerstwo Nauki i Cyfryzacji, a w okresie 01. 02. 2012 – 31.01.2017 – grant nr 11 H 11 00528: Cenzura wobec literatury polskiej w latach 1945 – 1989, przyznany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”. W 2017 r. otrzymała grant przyznany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w module „Uniwersalia.2.1.” na angielskojęzyczną edycję książki Literatura i pisarze wobec cenzury PRL. 1948 – 1958 (projekt w trakcie realizacji, 2017 – 2019).

Uczestniczyła w ponad 30 konferencjach krajowych i zagranicznych, wypromowała 20 prac licencjackich, 7 prac magisterskich, 2 prace doktorskie. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się przede wszystkim wokół edytorstwa naukowego, politycznych uwarunkowań funkcjonowania polskiej literatury współczesnej, ze szczególnym uwzględnieniem PRL-owskiej cenzury oraz literatury kobiecej.

Jest członkiem kilku Towarzystw, rad i zespołów badawczych, m. in.: Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza, Komisji Edytorskiej przy TLiAM, członkiem kolegium recenzenckiego czasopism: „Napis. Pismo poświęcone literaturze okolicznościowej i użytkowej”, „Białostockie Teki Historyczne”, członkiem zespołu realizującego Centralny Projekt Badawczy IPN "Władze PRL wobec środowisk twórczych, dziennikarskich i naukowych", recenzentem prac zbiorowych i monografii, recenzentem w przewodach doktorskich oraz w postępowaniu o przyznanie doktoratu honoris causa.  Za swą działalność naukową kilkakrotnie nagradzana przez Rektora Uniwersytetu w Białymstoku, w tym w 2016 r. – Nagrodą Naukową I stopnia.

W 2017 r. została powołana przez European Research Council na recenzenta grantów unijnych w panelu SH5 – Culture and Culture Production.

 

Publikacje:

  1. monografie:

Kobieta i stereotypy. Obraz kobiety w prozie polskiej po roku 1989  (Białystok 2000).

Literatura i pisarze wobec cenzury PRL. 1948-1958  (Białystok 2009).

Zatrzymane przez cenzurę. Inedita z połowy wieku XX  (Warszawa 2013).

Studia i szkice o cenzurze w Polsce Ludowej w latach 40. i 50. XX wieku  (Białystok 2014).

  1. artykuły (wybór):

Kobieta w procesie literackiego komunikowania. Rozważania teoretycznoliterackie i nie tylko, w: „Teksty Drugie”, 2004, nr 1/ 2, s. 283-290.

O nieznanym etapie wydawniczych losów „Bram raju” Jerzego Andrzejewskiego w:„Pamiętnik Literacki” 2006, z. 2, s. 227 –231.

Proza polska po rosyjsku, w: „Teksty Drugie” 2006, nr 3, s. 90-98.

Tekst kanoniczny”, „intencja twórcza” i inne kłopoty. Z zagadnień terminologicznych tekstologii i edytorstwa naukowego, w: „Pamiętnik Literacki”, 2006, z. 3, s. 109-121.

„Wywiad i atomy”. O niepublikowanym zbiorze opowiadań Stanisława Lema, w: „Pamiętnik Literacki” 2008, z. 2, s. 191 – 198.

Mityzacja wizerunku kobiety w prozie Jerzego Andrzejewskiego, w: Beatrycze i inne. Mity kobiet w literaturze i kulturze, red. G. Borkowska, L. Wiśniewska, Gdańsk 2010, s. 66- 76.

Perspektywy edytorskie wynikające z penetracji archiwów cenzury (1948-1958), w: „Teksty Drugie” 2011, nr 5, s. 112-121.

„Do wyższych ja rzeczy urodzon...” Nieznany dramat przypisany Zofii Kossak, w: Lancetem, a nie maczugą. Cenzura wobec literatury i jej twórców w latach 1945 – 1965, red. K. Budrowska, M. Woźniak – Łabieniec, Warszawa 2012, s. 57-92

Cenzura, tabu i wstyd. Cenzura obyczajowa w PRL- u (1948-1958), w: „Napis. Pismo poświęcone literaturze okolicznościowej i użytkowej”, 2012, s. 229-244.

Konkursy literackie organizowane przez Ministerstwo Kultury i Sztuki w latach 1949 – 1950, w: „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2013, nr 1, s. 7-18

O niestosownych zastosowaniach literatury w cenzorskich materiałach instruktażowych, w: „Litteraria Copernicana”, 2013, nr 2 (12), s. 9-17

Portret rodziny we wczesnych wierszach (publikowanych i niepublikowanych) Mieczysławy Buczkówny, w: „Napis. Pismo poświęcone literaturze okolicznościowej i użytkowej” 2013, s. 250-265.

Inedita związane z tematyką II wojny światowej i Zagłady. „Bal Barbarzyńców (Faszyści)” Alfrega Degala w: Literatura w granicach prawa (XIX – XX w.), red. K. Budrowska, E. Dąbrowicz, M. Lul, Warszawa 2013, s. 187-200.

Nieznane archiwum wydawnictwa „Gebethner i Wolff”, czyli o pożytkach z przeglądania „Przewodnika polonisty”, w: „Pamiętnik Literacki” 2014, z. 4., s. 151-167.

The censored past. GUKPPiW and a picture of Polish history in the 1948-1958 literature, w: "Wschodni Rocznik Humanistyczny" 2014, t. X, s. 31-40.

Cenzurowanie tematyki rosyjskiej w literaturze pięknej w Polsce w latach 1948-1960. Rekonesans archiwalny, w: „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2014, t. X, s. 91-101.

O zapomnianych wierszach Juliana Kawalca z 1947 roku, w:  „Teksty Drugie” 2015, nr 4, s. 402 – 410.

Cenzorka jako kobieta czytająca w latach czterdziestych i pięćdziesiątych XX wieku, W: Czytanie… kobieta, biblioteka, lektura, red. A. Zawiszewska, A. Galant, Szczecin 2015, s. 575 – 592.

Autsajderzy literatury: Kornel Makuszyński i Władysław Umiński, w: „Wschodni Rocznik Humanistyczny”, 2015, t. XII, s. 305-316.

Popiełuszko. O najtrudniejszym cenzorskim zadaniu roku 1984, w: 1984. Literatura i kultura schyłkowego PRL-u, red. K. Budrowska, W. Gardocki, E. Jurkowska, Warszawa 2015, s.  301-315.

„Dzieła” Henryka Sienkiewicza w dokumentach Głównego Urzędu Kontroli Prasy Publikacji i Widowisk (1948 – 1954), wybór, opracowanie naukowe i wstęp K. Budrowska, K. Kościewicz, opracowanie redakcyjne M. Budnik. W. Gardocki, ISBN 978-83-64081-34-7, Białystok 2016.

Cenzura wobec pierwszych wystąpień pokolenia „Współczesności” (1956 – 1960), w: Pokolenie „Współczesności”. Twórcy. Dzieła. Znaczenie, red. Z. Kopeć, J. Galant, A. Czyżak, E. Chodakowska, Poznań 2016, s. 89 – 100.

Cenzurowanie tekstów piosenek rockowych w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych XX w. rekonesans badawczy, w: W kręgu kultury PRL. Muzyka. Konteksty, red. K. Bittner, D. Skotarczyk, Poznań 2016, s.

Wykluczanie Nałkowskiej. Cenzura wobec Zofii Nałkowskiej w latach 1945 - 1954, w: praca zbiorowa, Osaczeni – napiętnowani. Szkice o twórcach w PRL, red. S. Ligarski Warszawa 2017, s. 31 – 42.

Protokół z narady Wojewódzkich Kierowników Referatów i Referentów Widowiskowych odbytej w Głównych Urzędzie Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk w dniach 7,8 i 9 lutego 1949 r. , wybór, wstęp i oprac. K. Budrowska, w: Dramat i teatr w dokumentach GUKPPiW, red. K. Budrowska, M. Budnik, K. Kościewicz, Białystok 2017, s 21 – 90.